logo3.gif (702 bytes)

arrow7.gif (1098 bytes)


භාෂාවේ වෙනස්‌ වීම ජෛව විශේෂ පරිණාමයට සමානයි

සුද්දකු ඔබ ළගට පැමිණ "තී කමි" හෝ "තෝ කමි" යෑයි කිව හොත් ඔබට කුමක්‌ සිතෙයි ද? ඔබට සිතෙන්නේ එක්‌කෝ ඒ සුද්දාව කන්නට ය. නැත හොත් පැන දුවන්නට ය. එහෙත් මේ කලබල වන්නට සුදුසු ප්‍රකාශයක්‌ නො වේ. තී කමි (Thee Comi) යනුවෙන් සුද්දකු කියන්නේ නම් එහි අරුත ස්‌ත්‍රියක වන ඔබව ඔහු කන්නට සැරසෙන බව නො වේ.

එහෙත් Thee යනු සිංහලයේ ස්‌ත්‍රී නාම පදයක්‌ වන 'තී' වැනි ම ඉංග්‍රිසි අර්ථයෙන් 'ඔබ' යන්නට සමාන පදයකි. එහෙත් එය පුරාණ ඉංග්‍රිසි යෙදුමකි. 'තී' යන වදන 'ඔබ' වෙනුවට දැන් සුද්දකු භාවිත කරන්නේ ඉතා කලාතුරකිනි. මන්ද යත් එය අභාවයට ගිය වදනකි. හරියට ම අප ගේ ස්‌ත්‍රියක වෙනුවෙන් භාවිත කරන 'තී' වැනි ම ය. සිංහලයෙහි 'තී' යන්න තවමත් ව්‍යාකරණ පොත්වල ඇත. පැරැණි පොත්වල "තී කමි" යෑයි වාක්‍ය පැනෙන මුත් ව්‍යාවහාරයෙහි එය නො යෙදේ. එසේ වුව ද පණ්‌ඩිතයකු සේ පෙනී සිටින්නට උත්සාහ දරන්නකු හෝ මල් පැන් පොදකින් තොල කට තෙමා ගත්තකු මෙවැනි වාක්‍යයක්‌ කියන්නට බැරිකමක්‌ නැත. සිංහලෙන් "කමි" කියන්නේ 'කනවා' යන අරුතෙන් වුව ද ඉංග්‍රිසියෙන් comi කියන්නේ කමියුනිස්‌ට්‌වාදියා, විප්ලවවාදියා, අරගලකාරයා /කාරිය වැනි අර්ථයකිනි. එනිසා පැරැණි ව්‍යවහාරයට ගරු කරන සුද්දකු පිටකොටුවේ කෙරෙන උද්ඝෝෂණ අසල කොළ බෙදන කෙල්ලක ගෙන් Thee comi? වැනි දෙයක්‌ අසන්නට ඉඩ තිබේ. එහි ගැබ් ව ඇත්තේ 'ඔබ අරගලකාරියක්‌ ද?' යන ප්‍රශ්නයයි. පැරැණි බස වර්තමානය තුළ වහරන්නට වීමෙන් මෙන් ම අලුත් වචන නිසා ද ගැටලු මතු විය හැකි ය. එසේ ම සමාජයේ ගාමක බලවේග හා පීඩක කණ්‌ඩායම් ලෙස ක්‍රියා කරන පිරිස්‌ නිරන්තරයෙන් භාවිත කරන සාවද්‍ය යෙදුම් කාලයත් සමග භාෂාවට එකතු වීමෙන් ද ගැටලු මතු වේ.

ඇතැම් අධ්‍යයන පෙන්වා දෙන්නේ දේශපාලනඥයන් හා වෙනත් බලපෑම් කළ හැකි පුද්ගලයන් වචනවලට වෙනත් අර්ථ ලබා දෙමින් කරන ප්‍රකාශ හරහා දිගුකාලීනව භාෂාවකට නව අර්ථකතන සහිත වචන එකතු වන බවයි.

ඇමෙරිකාවේ Penn state විශ්ව විද්‍යාලයයේ මනෝවිද්‍යාව පිළිබද මහාචාර්ය Ping Li මෙබදු අද්‍යHනයක්‌ සිදු කර ඇති අතර එහි දී ඔහු අවධානය දැක්‌වූයේ ඇමෙරිකානු දේශපාලනඥයන් 1990 දශකයේ සිට 2016 දක්‌වා දේශපාලන වේදිකාවල පැවැත්වූ දේශන හා මාධ්‍ය හරහා කරන ලද ප්‍රකාශන මගින් භාෂාවට සිදු වූ බලපෑම ගැන ය. එහි දී Ping Li, 2016 ජනාධිපතිවරණයේ දී ට්‍රම්ප් විසින් Deal යන වදන භාවිත කරන ලද ආකාරය ගැන විමර්ශනය කරමින් මෙසේ පවසයි.

"ට්‍රම්ප් Deal යන වචනය එහි සම්මත අරුත ඉක්‌මවා විවිධ සන්දර්භයන් තුළ භාවිත කර තිබෙනවා. ඔහු ව්‍යාපාරිකයෙක්‌ නිසා සංස්‌කෘතික හා ආගමික කටයුතු පවා Deal එකක්‌ ලෙස සලකමින් ප්‍රකාශ නිකුත් කර තිබෙනවා. මේවා ජනමාධ්‍ය හරහා පළ වීමෙන් භාෂාවට විශාල හානියක්‌ සිදු වනවා."

මහාචාර්යවරයා වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙන්නේ ඉහත වචනය වැනි වචන ජනමාධ්‍ය තුළ වැරැදි ආකාරයට පුන පුනා භාවිත වීමෙන් පසු වාග් විද්‍යාව පිළිබද සුවිශාල අවබෝධයක්‌ නොමැති පුද්ගලයන් ඒ වදන් සාවද්‍ය පරිස්‌ථිතයන් තුළ යොදාගන්නා බවයි. මේ ආකාරයට දිගින් දිගට ම වචනය වැරැදි ලෙස භාවිත වීමෙන් එය සම්මතයක්‌ බවට පත් වේ. ඔහු පෙන්වා දෙන වැදගත් කරුණක්‌ වන්නේ මෙය භාෂාවට සිදු වන පෝෂණයක්‌ හෝ භූෂණයක්‌ හෝ නො ව දූෂණයක්‌ බවයි. මෙවැනි දූෂිත සාවද්‍ය වදන් පසු කලක දී විශ්වකෝෂ, ශබ්දකෝෂ වැනි කෝෂ ග්‍රන්ථවලට එකතු වීමෙන් තත්ත්වය වඩාත් බරපතළ වන බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.

කෝෂ ග්‍රන්ථකරුවන් කළ යුත්තේ කුමක්‌ ද?

කෝෂ ග්‍රන්ථකරුවන් පැරැණි ව්‍යවහාර ගැන තම ග්‍රන්ථවල සටහන් කළ ද බොහෝ විට අලුත් වචන ගැන ඇත්තේ අඩු තොරතුරු ය. එසේ ම සමහර කෝෂ ග්‍රන්ථ (ශබ්දකෝෂ හා විශ්වකෝෂ වැනි) දිගු කලක්‌ තිස්‌සේ වදන්වලට සපයා ඇත්තේ සාවද්‍ය අරුත් ය. සමහර විට ලබා දී ඇති අර්ථ ප්‍රමාණවත් නැත. විශේෂයෙන් ම කාලයත් සමග වචනවලට පවතින අර්ථවලට අමතර ව තවත් අර්ථ එක්‌ වේ. සමහර විට එසේ එකතුවන අර්ථ එතරම් යෝග්‍ය නො වේ. එනිසා ම එම අර්ථ එකතු කිරීම කෝෂ ග්‍රන්ථ කර්තෘවරු ප්‍රතික්‍ෂේප කරති. එහෙත් ඉදහිට අකැමැත්තෙන් වුව ද වැරැදි භාවිත (misuse) සහිත අර්ථ වචන සදහා එක්‌ කිරීමට කෝෂ ග්‍රන්ථකරුවන්ට සිදු වේ. එවැනි දෙයක්‌ ඔක්‌ස්‌ෆර්ඩ් ශබ්දකෝෂය 2011 වසරේ දී සිදු කළේ ය. එය නම් දිගුකලක්‌ තිස්‌සේ Literally යන වදනට අදාළව ව්‍යාප්ත ව පැවැති සාවද්‍ය භාවිතයක්‌ තම ශබ්දකෝෂයට ඇතුළත් කිරීමයි. එම වැරැදි භාවිතය, සම්මතයක්‌ සේ පිළිගනිමින් ග්‍රන්ථයට ඇතුළත් කළේ එපමණට ම එම භාවිතය ප්‍රචලිත ව තිබූ හෙයිනි. ඔක්‌ස්‌ෆර්ඩ් ඉංග්‍රීසි ශබ්දකෝෂයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සංස්‌කාරකවරයකු වන Craig Leyland සදහන් කළේ දේශපාලනඥයන්, ක්‍රීඩකයන් මෙන් ම ලේඛකයන් ද දිගු කලක්‌ තිස්‌සේ මේ වදන

වැරැදි ලෙස භාවිත කොට ඇති බවත්, දැන් එම වැරැදි භාවිත සමාජය තුළ මුල් බැසගෙන ඇති බවත් ය. එනිසා ශබ්දකෝෂයට මේ වචනයට අදාළ නව අරුත් එකතු කළ බව ඔහු පවසයි.

කෙසේ නමුත් කෝෂ ග්‍රන්ථකරුවන් වචනයකට නව අර්ථ හෝ අලුත් ම අලුත් වචන එකතු කරන්නේ ඉතා පරෙස්‌සමෙන් බව ඔහු කියයි. ඔහු පවසන්නේ එසේ එක්‌ කිරීමකට පෙර දීර්ඝ වශයෙන් සාකච්ඡාවට බඳුන් කරන බව ය. බොහෝ විට නව වචනයක්‌ ශබ්ද කෝෂයකට එකතු කරන්නේ දිගු කලක්‌ ඒ වචනය සමාජය තුළ භාවිත වීමෙන් පසුව ය. එසේ වුව ද Brexit හා Tweet වැනි වචන ඉතා ඉක්‌මනින් ඇමෙරිකානු හා යුරෝපීය ශබ්ද කෝෂවලට එකතු විය. (Brexit - බ්‍රිතාන්‍යය යුරෝපා හවුලෙන් ඉවත් වීම. Tweet - තොරතුරක්‌ අතිශය කෙටියෙන් Twitter සමාජ ජාලය ඔස්‌සේ සන්නිවේදනය) Brexit සැලකුව හොත් එය සමාජගත වූයේ 2016 දී ය. එහෙත් අවශ්‍යතාව සලකා එය ඔක්‌ස්‌ෆර්ඩ් ශබ්ද කෝෂයට ඇතුළත් කළ බව Leyland පවසයි. කෙස්‌ වෙතත් Literally යන වදන සැලකුව හොත් මේ වචනයට අදාළව නව අර්ථයක්‌ ශබ්දකෝෂයට එක්‌ කළේ 1880න් පසු පළමු වතාවට ය.

විවාහයේ අර්ථය කුමක්‌ ද ?

Marriage යන ඉංග්‍රිසි වදනෙහි අරුත ද කාලයත් සමග වෙනස්‌ වූවකි. එසේ ම ඒ අර්ථ විවරණය ගැන විශාල සංකථනයක්‌ ද යුරෝපීය සමජය තුළ ගොඩනැගිණි.

මෑතක්‌ වන තුරු ම සියලු ම ඉංග්‍රීසි, ජර්මන්, ස්‌පාඤ්ඤ හා රුසියානු ශබ්ද කෝෂවල විවාහය (Marriage) සදහා දී තිබූ අර්ථකථනය වූයේ පිරිමියකු හා ගැහැනියක අතර සැමියා හා බිරිද ලෙස ඇති වන බන්ධනය හෝ ඊට ආසන්න/සමාන එකකි. එනම් එය ගැහැනියක හා මිනිසකු අතර ඇති වන බැදීමක්‌ ගැන කියවෙන්නකි. මුල්කාලීන ඔක්‌ස්‌ෆර්ඩ්, වෙබ්ස්‌ටර්, මීරියම් වැනි සියලු ම මුල් පෙළේ ශබ්ද කෝෂවල ඇත්තේ එම අර්ථය පමණි. එහෙත් සමහර සුවිශේෂ කෝෂ ග්‍රන්ථවල (උදා- Bouvier Law Dictionary 1858) විවාහය යනු නිදහස්‌ පිරිමියකු හා ගැහැනියකට (වහළුන් නො වන) පමණක්‌ ඇති කරගත හැකි බැදීමක්‌ ලෙස සදහන් වේ.

වහලුන්ට විවාහ අයිතිවාසිකම් එකල යුරෝපය තුළ නො තිබිණි. එසේ ම එකල සමලිංගික පුද්ගලයන්ට අදාළ ව විවාහය යන වදන භාවිත කළ නොහැකි බව ද එම නීති ශබ්ද කෝෂයේ සදහන් වේ. ඇතැම් නීති ශබ්ද කෝෂවලට අනුව විවාහය යනු අනිවාර්යයෙන් ම දරුවන් බිහි කළ යුතු ක්‍රියාදාමයකි. එහෙත් අද තත්ත්වය වෙනස්‌ ය. අද ඔක්‌ස්‌ෆර්ඩ් ශබ්දකෝෂය විවාහය විස්‌තර කරන්නේ මෙසේ ය.

"The Relationship between two people married to each other as well as the condition of being a husband or wife.

The term is now sometimes connected with reference to long term relationship between partners of the same sex.

මේ වෙනස සිදු වූයේ 2013 දී ය.

ඔක්‌ස්‌ෆර්ඩ්, මැක්‌මිලන්, වෙබ්ස්‌ටර් වැනි බොහෝ ශබ්දකෝෂ විවාහයට අදාළ ව සමලිංගික නියෝජනය ගැන සදහන් කළේ නීති සම්මත වීමෙන් පසු ව වුවත් ඇමෙරිකන් හෙරිටේඡ් ශබ්දකෝෂය මේ සංශෝධනය 2000 දී ම සිදු කර තිබේ. එය 2000 දී ප්රරස්‌ටැ සඳහා දෙන පැහැදිලි කිරීම මෙබදු ය.

'A Union between two people having the customary but usually not the legal force of marriage'

2009 දී එම අර්ථය තවත් පුළුල් කරමින් එම ශබ්දකෝෂය සදහන් කරන්නේ සමලිංගිකයන් අතර ඇති වන බැදීම් ද marriage යන වචනයට ඇතුළත් කළ හැකි බවයි.

මීරියම් වෙබ්ස්‌ටර් ශබ්ද කෝෂය ද සමලිංගික සබදතා විවාහයේ අර්ථය තුළට මුල් අවධියේ දී ම ඇතුළත් කර තිබිණි. එය හේතු කොටගෙන මිරියම් වෙබ්ස්‌ටර් කාර්යාලයට මේ සම්බන්ධ ව විරෝධය පාමින් ලිපි, විදුලි පණිවිඩ හා විද්යුත් තැපැල් ලිපි ගලා එන්නට විය. ඇතැම් සංස්‌කෘතික පීඩක කණ්‌ඩායම් හා ආගමික පදනමක්‌ ඇති අන්තවාදීහු මීරියම් වෙබ්ස්‌ටර් විවාහය යන වදනට සමලිංගික සබදතා ඇතුළත් කිරීම ගැන දැඩි විරෝධය දක්‌වන්නට වූ හ. ඔවුහු රූපවාහිනි වැඩසටහන්වල දී පවා මේ තත්ත්වය විවේචනය කළ හ.

මෙයට පිළිතුරු දෙන මීරියම් වෙබ්ස්‌ටර්හි කතුවරියක වන Kory Stamper පෙන්වා දෙන්නේ කෝෂ ග්‍රන්ථකරුවා සමාජයේ පවතින සැබෑ තත්ත්වය සිය ලේඛන මගින් පෙන්වා දිය යුතු බව ය. නීතියෙන් සම්මත නො වුණත් සමාජය තුළ සිදු වන දෙයක්‌ විස්‌තර කිරීම කෝෂ ග්‍රන්ථකරු ගේ වගකීම බව ඇය කියයි. එසේ ම සංස්‌කෘතික හෝ සදාචාරවාදීන් විරුද්ධ වූ පමණින් වචනයක අර්ථ සංශෝධනය නවත්වන්නට කෝෂ ග්‍රන්ථ කරුවකුට බැරි යෑයි ඇය පෙන්වා දෙයි.

වචනයක අර්ථය සදාකාලික නො වන බව ද පැරැණි අර්ථ රැකගැනීම පමණක්‌ කෝෂ ග්‍රන්ථකරු ගේ වගකීම නො වන බව ද ඇය පෙන්වා දෙයි.

කෝෂ ග්‍රන්ථවලට වචන අලුතෙන් එක්‌ වීම හා කලින් වු වචනවලට නව අරුතක්‌ එක්‌ වීම ගැන මිරියම් වෙබ්ස්‌ටර්හි සමකතෘ Emily Brewster දක්‌වන්නේ මෙවැනි අදහසකි.

කෝෂ ග්‍රන්ථකරුවන් ගේ වගකීම පැරැණි භාෂාව රැකගැනීම පමණක්‌ නො වේ. අලුත් වචන එක්‌ වූ විට සුදුසු අවස්‌ථාවල දී ඒවා ග්‍රන්ථ තුළට ඇතුළත් කළ යුතුයි. මේ අන්තර්ජාල යුගයේ දී පැරණී දෙය රැකීම මෙන් ම අලුත් දෙයට තැන දීමත් අපට සිදු කරන්නට වී තිබෙනවා.

භාෂාවක පරිණාමය අනිවාර්ය බව ජීව විද්‍යාඥයෝත් කියති

ඇතැම් භාෂා ප්‍රේමීහු වචනයක අර්ථ වෙනස්‌ වීම් ගැන ඉතා කුපිත වෙති. එහෙත් භාෂාව යනු පරිණාමයට බදුන් වන දෙයකි. භාෂාවක පරිණාමය අනිවාර්ය දෙයක්‌ බවත් එය ජීවී විශේෂවල පරිණාමික ක්‍රියාවට සමාන බවත් පෙන්වා දෙන අධ්‍යයනයක්‌ Nature ජර්නලයේ පළ වී තිබේ. මේ අධ්‍යයනය සිදු කරන ලද්දේ පෙන්සිල්වේනියානු විශ්වවිද්‍යාලයයේ ජීව විද්‍යා මහාචාර්ය Joshua Plotkin ඇතුළු පිරිස විසිනි. මෙහි දී භාෂා පරිණාමය අනිවාර්ය/වළක්‌වාගත නොහැකි ක්‍රියාවක්‌ බව පෙන්වා දෙනවාට අමතරව මේ ජීව විද්‍යාඥයෝ කණ්‌ඩායම තවත් වැදගත් දෙයක්‌ පෙන්වා දුන් හ. එය නම් මේ භාෂාවක පරිණාමය හේතු සහිතව මෙන්ම හේතු රහිතව ද (අහඹු ලෙස ද) සිදු විය හැකි බවයි. මේ බව ඔවුන් පෙන්වා දුන්නේ අතීත කාල වදන්වල සිදු වූ පරිණාමය ආධාර කරගනිමිනි. මේ අධ්‍යයනයේ දී Plotkin පසුගිය වසර 1600 තුළ පළ වූ ග්‍රන්ථ හා වෙනත් ලේඛන 1,00,000කට අධික සංඛ්‍යාවක්‌ පරිහරණය කරමින් ඉංග්‍රිසි වචන මිලියන 400කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක පරිණාමය හැදැරුවේ ය. එහි දී ඔවුන් විශේෂ අවධානය යොමු කළේ මේ වසර 1600 තුළ දී ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ අතීත කාල පදවල සිදු වූ වෙනස්‌වීම් ගැන ය. ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ බොහෝ විට අතීත කාලය යෙදෙන්නේ වර්තමාන පදයට ed එක්‌ කිරීමෙනි. එහෙත් එයට වෙනස්‌ ව යෙදෙන අවස්‌ථා ද හමු වේ. මේ වෙනස්‌ වීම්වලට වාග් විද්‍යාඥයෝ ස්‌වර හා ව්‍යංඤ්ජනවල පෙළගැස්‌ම ආධාර කරගනිමින් විසදුම් දෙති. එහෙත් Plotkin පෙන්වා දෙන්නේ කාලයත් සමග ඇතැම් වචනවල සිදු වූ

වෙනස්‌කම් ගැන මේ මගින් පමණක්‌ පහදන්නට නොහැකි බවයි. වසර 200කට කලින් ඉංග්‍රිසිකාරයෝ කිමිදුණු බව විස්‌තර කළේ dived යනුවෙනි. (වර්තමාන කාල වදන dive). එහෙත් දැන් කිමිදුණු බව ලියන්නේ dove යනුවෙනි. ඒ වෙනස්‌ වීමට හේතුව වචන පිළිවෙළ අනුව පැහැදිලි කරන්නට බැරි බව ඔහු කියයි. මේ පරිණාමය සිදු වූයේ සංස්‌කෘතික හා තාක්‌ෂණික ක්‍රියාදාමයේ ප්‍රතිඵලයක්‌ ලෙස විය හැකි යෑයි ඔහු අනුමාන කරයි. ඔහුට අනුව මේ දෙය සිදු වූයේ මෝටර් රථ වාහන බිහි වීමත් සමග ය. මෝටර් රථ ධාවනයට අදාළ drive වදනේ අතීත පදය drove වීම නිසා එයට අනුරූපව කිමිදීම ද වෙනස්‌ වූ බව Plotkin කියයි. අතීතයේ දී light යන්නෙහි අතීත කාල පදය වී ඇත්තේ lighted ය. එය දැන් lit වී ඇත. එය පරිණාමික සිදු ව ඇත්තේ පහසුව වෙනුවෙනි. එය ස්‌වාභාවික වරණය නම් ක්‍රියාවට සමාන බව Plotkin කියයි. මන්ද යත් අකුරු අඩු වී ඇත. එය එසේ පහදා දුන්න ද Dived-dove වීම ස්‌වාභාවික වරණයක්‌ නො වේ යෑයි ඔහු කියයි. වචනය තුළින් ම හේතු පැහැදිලි කළ නොහැකි මෙවැනි පරිණාමයන් ජීවී විශේෂ පරිණාමයේ Drift (ප්ලාවිතය) යන ක්‍රියාවට සමාන බව ද ඔහු කියයි. ප්ලාවිතයේ දී වන්නේ ද අහඹු පරිණාමයකි.

මනෝඡ් රත්නායක